Το ξενοδοχείο ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ πήρε το όνομά του από το βασιλιά της αρχαίας Σπάρτης Μενέλαο και εγκαινιάσθηκε το έτος 1935. Η θέση του, η αρχιτεκτονική του και η κλίμακά του, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξή του αλλά και στην εμπλοκή του στις ιστορικές "περιπέτειες" που έζησε η Σπάρτη, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου.
Είχε επιταχθεί τόσο από τα ιταλικά όσο και από τα γερμανικά στρατεύματα,ενώ μετά το 1944 χρησιμοποιήθηκε ως στρατηγείο του ΕΛΑΣ αλλά και του ελληνικού στρατού. Μετά το τέλος του εμφυλίου, πέρασε ξανά στα χέρια των ιδιοκτητών του, της οικογένειας Σταθόπουλου όπου παραμένει μέχρι και σήμερα.
Το ξενοδοχείο ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ, ένας χώρος με ιδιαίτερη φυσιογνωμία, είναι σημείο αναφοράς για την ιστορική Σπάρτη και τη Λακωνία.